De vroegere poolse herder
Een geschreven brief uit de 16e eeuw bevestigd het bestaan van een gewaardeerde, hardwerkende, ruigharige Poolse herdershond. Deze verwijzing is te vinden in het boek "The Bearded Collie" geschreven door P.O. Wilson.
Volgens een document van een handelstransactie in het jaar 1514, waren er zes Poolse Herdershonden aan boord van een schip dat voer van Gdansk naar Schotland. De koopman, Kazimierz Grabski, kwam daar om graan te ruilen tegen schapen. De Poolse kregen de opdracht om 20 schapen te scheiden van een kudde van 60 en aan boord te brengen. De Schotse herders waren hiervan erg onder de indruk en boden de Koopman een ram en een ooi aan in ruil voor 2 teefjes en een reu. Het blijkt dat de drie achtergebleven honden ertoe bijgedragen hebben tot het hedendaagse ras de "Bearded Collie".
Vele honderden jaren werden er grote kudden schapen gehouden op de Poolse laaglanden, waarbij de herdershonden hielpen met het hoeden ervan. Er is een vermelding in 1775 in Stroza naar een kudde van 934 schapen die bewaakt werden door 7 honden en in Wilkolaz waren het drie honden die bij een kudde liepen van 335 schapen.
In de 18e en 19e eeuw hebben meer mensen geschreven over een middelgrote, ruigharige, zelfstandig werkende herdershond in de Poolse lage landen.
In de 19e eeuw worden hondenshows georganiseerd als onderdeel van de landbouwbeurzen. Hiermee werden vooral herdershonden geshowd die waardevol waren voor het hoeden van kudden vee. Eén middelgroot, ruigharige hond werd gepresenteerd tijdens de eerste show in Warschau in 1881. In de catalogus van 1882 worden 4 hongaarse herdershonden vermeld. In het begin van de 20e eeuw worden er minder schapen gehouden en daalt ook het gebruik van de ruigharige herdershond.
Maar de 'eerste honden' zijn niet onopgemerkt gebleven. Gravin Czetwertynska-Grocholska van Radzyn heeft van de boeren een aantal honden opgekocht en begint haar eigen kennel 'z Planty". Zij showt haar eerste PONs in 1924 op een show in Warschau voor pluimvee, varkens en honden. Voor zover we weten was er toen nog geen rasstandaard en hadden de honden geen stamboom. Tegelijkertijd beginnen de familieleden van de gravin, Wanda en Roza Zoltowskie uit Milanow (moeder en dochter), de kennel "Milanowa" met honden uit de kennel "z Planty". Tot de WO II worden er in deze kennels 19 nestjes met PON puppen geboren. Sep en Wykop zijn waardevolle reuen en Fryga en Fajka zijn succesvolle teefjes in deze periode. Tussen 1927 en 1937 worden er op shows 17 PONs geshowd afkomstig van deze twee kennels.
In 1938 betuigden de leden van de Working Dogs Society hun wens om het type binnenlandse Laaglandse Herderhond te registeren. Deze plannen zijn niet gerealiseerd door het uitbreken van de WO II.
De honden van de beide kennels zijn het slachtoffer geworden van de WO II. Slechts twee honden van de kennel Milanow hebben de oorlog overleeft.
 Tuska z Milanowa |
|
